Category Archives: เกี่ยวภาษาไทย

XeLaTeX กับฟอนต์ Garuda

ทุกคนที่ทำงานเอกสารบน LaTeX ส่วนใหญ่ก็จะต้องทำงานกับสมการ ตัวเลข เอกสารอ้างอิง ฯลฯ ตั้งแต่การมาของ XeLaTeX (ต่อไปบางครั้งจะเรียกสั้น ๆ ว่า LaTeX) ความหวังในการใช้งานเอกสารภาษาไทยบน LaTeX ก็ดูสดใสมากขึ้น ทั้งระบบตัดคำที่ไม่ต้องใช้โปรแกรมตัดคำแยกแบบ ctex หรือ swath การสร้างเอกสาร pdf ก็ทำได้แบบอัตโนมัติ รูปภาพก็ใช้รูปแบบต่าง ๆ ได้มากขึ้น จะว่าไปผมไม่เคยมีปัญหากับ XeLaTeX เลย เมื่อใช้งานกับเอกสารภาษาอังกฤษ ทั้งเอกสารการสอน ใบงานการทดลอง (lab sheet) screen presentation เหล่านี้ล้วนแล้วแต่สะดวกสบาย ตั้งแต่ใช้ LaTeX  มาสิบกว่าปี ในยุคของ

ก้าวแรกสู่สังเวียน BibLaTeX ตอนที่ 1 Jabref

ตามที่ได้กล่าวไปแล้วว่าจะมีการพูดถึงการใช้ BibLaTeX ทั้งนี้เพื่อให้เราสามารถปรับปรุงรูปแบบการอ้างอิงเอกสารได้โดยไม่ต้องพึ่งพาไฟล์ bst (ที่อาจจะปรับปรุงแก้ไขได้ยาก) ซึ่งไม่คล่องตัวนัก ซึ่งการใช้ BibLaTeX จะทำให้มีความคล่องตัวมากกว่า และผู้ใช้สามารถเปลี่ยนแปลงแก้ไขได้อย่างสะดวกและบ่อยครั้ง ตัวอย่างเช่นรูปแบบการแสดงเอกสารอ้างอิงในวิทยานิพนธ์ของมหาวิทยาลัยไทยแห่งหนึ่งกำหนดดังในรูปข้างล่าง  ซึ่งถ้าใครใช้รูปแบบของ IEEE อยู่ก็จะรู้ว่ามันไม่เหมือนกัน  เนื้อหาในตอนนี้จะเป็นการเตรียมความพร้อมของผู้ใช้ให้พร้อมใช้ BibLaTeX ก่อน ในตอนที่ 1 นี้จะเป็นการปรับแต่ง Jabref ให้รอบรับภาษาไทยครับ เนื่องจากการใช้ Jabref เพื่อเก็บรายละเอียดของเอกสารอ้างอิงของเรานั้นเป็นเรื่องที่สะดวกที่สุดในสายตาผม วิธีการทำให้ Jabref รู้จักภาษาไทยก็สามารถทำได้ง่าย คือติดตั้งฟอนต์ภาษาไทยที่ต้องการจะใช้เข้าไปยังโฟลเดอร์ที่ติดตั้ง Java เอาไว้  สำหรับกรณีของผมก็คือที่ C:\Program Files\Java\jre6\lib\fonts  ซึ่งฟอนต์ที่ดีที่แนะนำก็คือฟอนต์ Garuda ครับ  เมื่อคัดลอกไฟล์ฟอนต์ไปวางไว้ในโฟลเดอร์ดังกล่าว ก็เป็นอันเสร็จพิธี  Jabref ของเราสามารถใช้ภาษาไทยได้อย่างราบรื่นครับ

การใช้ pdfpages ร่วมกับ fancy header สร้างส่วน header+footer ให้กับเอกสาร pdf

ปัญหา มีเหตุจากผมใช้งานโปรแกรม Office แล้วมีปัญหาบางประการในการจัดเลขหน้าและส่วนหัวและส่วนท้าย และจากขนาดของไฟล์ที่ใหญ่มาก ทำให้การทำงานของโปรแกรมไม่เสถียร โปรแกรมจะค้างบ่อย ๆ เมือแก้ไขเอกสารจะค่อยข้างเสียเวลาและเสียอารมณ์เป็นอย่างยิ่ง แนวทางแก้ ทำการสร้างเอกสารใหม่ด้วยโปรแกรม Office ที่ไม่มีส่วนหัวและท้ายกระดาษ และตั้งค่าขอบกระดาษเป็น 25 มม ทั้งหมด แล้วทำการส่งออกเป็นเอกสาร pdf ที่ไม่มีเลขหน้า ใช้งาน pdfLaTeX โดนการเรียกแพกเกจ pdfpages ร่วมกับ fancy header สร้างส่วน header และ footer ให้กับเอกสาร pdf หลังจากนั้นถึงใช้งาน LaTeX ในการแทรกส่วนหัวและท้ายกระดาษ พอจะแก้ปัญหาชั่วคราวไปก่อน ได้รหัสคำสั่งดังแสดงครับ แพกเกจ babel

ความคืบหน้า Xe(La)TeX Thai Thesis Template

ตามที่เคยแจ้งไปว่าขณะที่กำลังทำแม่แบบภาษาไทยสำหรับวิทยานิพนธ์ระดับปริญญาตรี โดยใช้ LaTeX (XeLaTeX) ความคืบหน้าขณะนี้คือ ฟอนต์ Angsana New ฟอนต์บังคับสำหรับวิทยานิพนธ์ (ฟอนต์ที่ดูดีฟอนต์แรก และชื่อจำง่าย ถ้าเป็น Thesis ภาษาอังกฤษจะใช้ฟอนต์ที่ทางการกว่า ซึ่งจะไปตรงกับ Browallia New มากกว่า น่าเสียดายจริง ๆ) นั้นมีปัญหากับ แพ็กเกจที่สำคัญสองตัว คือ polyglossia  และ xltxtra ซึ่งทำให้การแสดงผลสระอู สระอิ ผิดจากที่ควรเป็น ในขณะที่ฟอนต์อื่นไม่เป็น ข่าวดีเล็กน้อยคือแก้ปัญหานี้ได้แล้ว ด้วยการไม่ใช้แพ็กเกจทั้งสอง และกับไปใช้แพ็กเกจ fontspec แทน และการกำหนดฟอนต์หลักต้องใช้คำสั่ง [crayon-5a2e1a81f0d66716038032/] น่าเศร้ามากที่การแก้ปัญหานี้ใช้เวลาถึงสองวัน ไฟล์ที่เกี่ยวข้องคือไฟล์ gloss-thai.ldf

XeTeX กับ ฟอนต์เคลื่อนที่

บทความนี้เป็นของคุณจักรีเช่นเดิมครับ น่าสนใจทีเดียว  ดังนี้เลยครับ ในการใช้ MikTeX 2.9(XeLaTeX) + ฟอนต์ TH SarabunPSK บนเครื่องที่ admin ไม่อนุญาตให้ติดตั้งฟอนต์เพิ่มในระบบ เลยหาวิธีใหม่ 1. ดาวน์โหลดฟอนต์ TH SarabunPSK(หรือฟอนต์อื่น ๆ) ที่ต้องการใช้งานแล้วสำเนาไฟล์ ttf ไปไว้ที่โฟลด์เดอร์ที่ต้องการ 2. ใช้คำสั่ง [crayon-5a2e1a82072ff363507270/] โดยที่ "E:/myFonts/THsarabun/" เป็นโฟลด์เดอร์ที่จัดเก็บฟอนต์ หรือถ้าเก็บฟอนต์ไว้ที่เดียวกับไฟล์ต้นฉบับ [crayon-5a2e1a8207309429632408/] ด้วยเทคนิคนี้ทำให้ เราสามารถจะฝากฟอนต์ไว้ที่ flash drive หรือที่ dropbox (ตามลิงค์จะเป็น Referral ของผม) แล้วนำไปใช้ที่เครื่องไหน

ทดสอบ MikTeX 2.9 + ฟอนต์ TH SarabunPSK

เป็นเรื่องฝากจากคุณ จักรี ครับ คุณจักรีแนะนำการใช้งาน MikTeX 2.9+XeTeX กับฟอนต์มาตรฐาน ซึ่งฟอนต์เหล่านี้นอกจากสวยแล้ว ยังสามารถใช้ได้ฟรีโดยไม่มีข้อผูกมัด โดยสามารถดาว์นโหลดได้จาก ฟอนต์.คอม และผมเข้าใจว่าในอนาคตฟอนต์เหล่านี้จะกลายเป็นมาตรฐานแทนฟอนต์ Angsana New ที่มีให้ใช้เฉพาะ Windows เท่านั้นครับ (ในทางกฏหมาย) นอกจากฟอนต์จะฟรีแล้ว ฟอนต์เหล่านี้ยังเข้ากับมาตรฐานใหม่ ๆ แล้ว การใช้งานกัน XeTeX เท่าที่เห็นคือ การเว้นบรรทัดถูกต้องทันที การตัดคำดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ตัวหนา ตัวเอียง สามารถใช้ร่วมกับคำสั่งของ LaTeX ได้ทันที วิธีการใช้งานตามที่คุณจักรีแนะนำมา ก็สามารถใช้ร่วมกับบรรณาธิกรณ์อย่าง TeXMaker ได้ทันทีครับ ดังนี้ [crayon-5a2e1a820da45813872216/] ลองใช้ดูกันนะครับ ได้ไม่ได้อย่างไรแจ้งมาด้วย

Thai Number for XeTeX

คุณสาธก ได้แนะนำผ่านทางอีเมล สำหรับการแสดงผลเป็นตัวเลขไทยเพื่อใช้ในเอกสารภาษาไทยที่สร้างโดย XeTeX (XeLaTeX) โดยได้แนะนำให้ใช้แพ็กเกจ xCJKnumber ซึ่งใช้สำหรับภาษาจีน เกาหลี และญี่ปุ่น ผมได้ลองดัดแปลงและแก้ไขรหัสต้นของไฟล์ดังกล่าว ได้ผลลัพธ์ออกมาเป็นแพ็กเกจ xTHnumber อนึ่งตัวโปรแกรมยังทำแค่หลักพันและไม่มีคอมม่าคั่นตัวเลข ด้วยเหตุผลว่าต้องการใช้ในสารบัญ และตัวผู้เขียนยังไม่มีเวลาทำครับ ในการใช้งานทั่วไปนั้นสามารถทำได้โดย [crayon-5a2e1a820e70e234565873/] ซึ่งก็จะได้เลข 123 เป็นเลขไทย ซึ่งสามารถเขียนเลขได้ถูกต้องถึงหลักพัน สำหรับการใส่เลขหน้าที่มีลักษณะ (๑), (๒) ,... แบบนี้สามารถทำได้โดยรหัสข้างล่าง (แนะนำโดยคุณสาธก) [crayon-5a2e1a820e71a937300860/] ใครลองใช้แล้วได้ผลอย่างไรก็แนะนำมานะครับ

XeTeX กับภาษาไทย

หลังปลุกปล้ำกับมันซะนาน ก็ได้รูปแบบที่เหมาะสม อย่างไรก็ตามการตัดคำที่ได้อาจจะยังไม่ดีนัก ต้องปรับแต่งด้วยมือบ้าง ล่าสุดได้รับคำแนะนำจากคุณ Chakkree (ดูความเห็นข้างล่าง) ในเรื่องการแก้ไขปัญหาสระลอย ถึงตอนนี้เราก็สามารถใช้ฟอนต์ Angsana New ได้แล้วครับ ติดตั้ง MiKTeX 2.7 -2.8 แบบตัวเล็กแล้วค่อยคิดตั้งเอาเพิ่มภายหลัง ผู้ใช้ WinEDT นั้น ตัวโปรแกรมจะไม่รองรับ UTF-8 สองภาษา ดังนั้นให้ใช้บรรณาธิกรณ์ตัวอื่นเช่น Notepad++, TeXMaker ฯลฯ เพื่อตัดความยุ่งยากในการใช้ TeXMaker ขอแนะนำให้ใช้ Notepad++ บวกกับ command line หรือใช้ texworks ก็จะง่ายที่สุด การคอมไพล์ควรทำผ่าน Command line

การใช้ MiKTeX 2.8-2.9 กับภาษาไทย

หน้านี้เรียบเรียงเพิ่มเิติมจาก การติดตั้งภาษาไทยกับ MikTeX โดยหวังว่าจะเป็นแหล่งข้อมูลอีกอันสำหรับการติดตั้งภาษาไทยบน MikTeX 2.5 อีกอันที่ค่อนข้างจะทันสมัยนอกเหนือจากเว็บข้างต้น สำหรับผู้ใช้ MikTeX 2.5 จะไม่สามารถใช้ MiKTeX Thai Extensions 0.3.5 ได้อีกต่อไป ผู้พัฒนาก็เลิำกพัฒนาต่อแล้ว(คิดว่า) ซึ่งน่าเสียดายเป็นอย่างยิ่ง แต่ไม่เป็นไรให้ทำตามขั้นตอน ดังที่จะกล่าวต่อไปนี้ ซึ่งส่วนใหญ่ก็จะเหมือนกับเว็บข้างบนมีส่วนที่เปลี่ยนแปลงอยู่สองจุดที่ สำคัญซึ่งจะชี้แจงภายหลัง การติดตั้งภาษาไทยสำหรับ MiKTeX ในที่นี้จะให้ถือว่าผู้อ่านได้ติดตั้ง MiKTeX ไว้ที่ home ซึ่งโดยปกติคือ C:Program FilesMiKTeX 2.x และสำหรับ ผมจะเป็น 2.6 เพื่อไม่ให้ซ้ำกับลิงค์ ข้างบนนัก กรณีที่คุณต้องการฟอนต์ที่สวยงามที่ประดิษฐ์โดย คุณเทพพิทักษ์ และผู้ร่วมงาน