ปัญหาของ XeLaTeX กับ MiKTeX

ในช่วงที่ผ่านมา ไม่ได้ยุ่งเกี่ยวอะไรกับ pdfLaTeX มานานมากแล้ว งานส่วนใหญ่หันไปใช้ XeLaTeX หมดแล้ว เพราะความสามารถที่มากกว่า ใช้ฟอนต์ของ OS นั้น ๆ ได้ ใช้งานกับภาษาไทยได้ดี  ช่วงนี้ถ้าใคร Update MiKTeX แล้วหล่ะก็ ก็จะมีปัญหากับแพ็กเกจสองตัวคือ expl3 กับ xpackages  ซึ่งถูกแทนที่ด้วย l3kernel กับ l3packages แต่ตอนนี้ MiKTeX ยังไม่ได้แก้ไข ผู้ใช้จะต้องลงเองนะครับ โดยใช้ตัวจัดการแพ็กเกจของ MiKTeX ครับ ปัญหาก็จะหมดไป  

Read More →
การใช้ pdfpages ร่วมกับ fancy header สร้างส่วน header+footer ให้กับเอกสาร pdf

ปัญหา มีเหตุจากผมใช้งานโปรแกรม Office แล้วมีปัญหาบางประการในการจัดเลขหน้าและส่วนหัวและส่วนท้าย และจากขนาดของไฟล์ที่ใหญ่มาก ทำให้การทำงานของโปรแกรมไม่เสถียร โปรแกรมจะค้างบ่อย ๆ เมือแก้ไขเอกสารจะค่อยข้างเสียเวลาและเสียอารมณ์เป็นอย่างยิ่ง แนวทางแก้ ทำการสร้างเอกสารใหม่ด้วยโปรแกรม Office ที่ไม่มีส่วนหัวและท้ายกระดาษ และตั้งค่าขอบกระดาษเป็น 25 มม ทั้งหมด แล้วทำการส่งออกเป็นเอกสาร pdf ที่ไม่มีเลขหน้า ใช้งาน pdfLaTeX โดนการเรียกแพกเกจ pdfpages ร่วมกับ fancy header สร้างส่วน header และ footer ให้กับเอกสาร pdf หลังจากนั้นถึงใช้งาน LaTeX ในการแทรกส่วนหัวและท้ายกระดาษ พอจะแก้ปัญหาชั่วคราวไปก่อน ได้รหัสคำสั่งดังแสดงครับ แพกเกจ babel คงต้องมีไว้เพื่อให้แสดงภาษาไทยได้ และแพกเกจ color เอาไว้ควบคุมสีครับ

ถ้า กลุ่มคนไทยผู้ใช้ มีปัญหาคล้าย ๆ กันจะได้มีแนวทางในการจัดทำเอกสารด้วย LaTeX ผมได้แนวทางแก้ปัญหาจากเว็บไซต์ต่างประเทศหลายที่ในตอนทำ แต่ไม่ได้บันทึกไว้ ต้องขออภัยไว้ด้วยครับ

Read More →
ทักทายเดือนมิถุนายน เดือนที่ยุ่งวุ่นวาย

สวัสดีท่านผู้อ่านที่รักทุกคน  ผมนั้นยังไม่ได้หายไปไหน เพียงแต่ติดภาระมากมายในการกลับมาใช้ชีวิตที่ประเทศบ้านเกิด งานบ้านงานเมืองรวมถึงงานประจำก็เข้ามารุมล้อมแบบตั้งตัวไว้ก่อนแล้ว แต่ถึงจะตั้งรับอย่างไร ก็ไม่สามารถจะคาดการณ์ได้ถูกหมด หลายปัญหาต้องตามแก้แบบเฉพาะหน้า หลายปัญหาต้องแก้ปัญหาด้วยการรอ ดีที่ครอบครัวยังให้โอกาสและเข้าใจ ไม่ว่าจะเป็นญาติทางฝ่ายไหนก็ตาม ช่วงนี้คงยังจะไม่มีอะไรคืบหน้าสำหรับ LaTeX ขอแจ้งข่าวนิดเดียวคือ SumatraPdf ตอนนี้ได้ออกเวอร์ชัน 1.6 แล้ว  ความสามารถใหม่ ๆ ที่เพิ่มเข้ามานั้นถูกใจผมมากทีเดียว ที่ชอบมีดังนี้ สนับสนุนการอ่านเอกสารแบบ DjVu สนับสนุนการอ่านเอกสารแบบ Postscript และอื่น ๆ อีก ก็ได้แต่หวังว่าเพิ่มความสามารถแต่ยังคงความเร็วเอาไว้เหมือนเดิม วันนี้ลาไปก่อน  

Read More →
แพ็กเกจ pgfpages with XeTeX

วันก่อนอาจารย์ท่านหนึ่งได้ส่งคำถามเรื่องการสร้างเอกสารจาก beamer 4 หน้าลงใน 1 หน้า A4 โดยใช้แพ็กเกจ pgfpages บน XeTeX ซึ่งต้องบอกก่อนว่าแพ็กเกจ นี้สามารถใช้งานกับ LaTeX และ pdfLaTeX ได้เป็นอย่างดี  ส่วนตัวไม่เคยลองกับ XeTeX เลย  พึ่งได้มาลองก็ตอนที่ได้ไฟล์มาจากอาจารย์ท่านที่ส่งคำถามมาเนี่ยแหละครับ (XeTeX เป็นความหวังของชุมชนที่จะสามารถใช้ฟอนต์ภาษาไทยกับ LaTeX ได้อย่างอิสระ) เมื่อได้ลองแล้วก็หาทางแก้ไข ไม่ว่าจะทางเว็บ stack exchange และที่อื่น ๆ ก็ไม่สามารถแก้ปัญหาได้ แต่ได้รู้ปัญหาคือแพ็กเกจ pgf  ที่แพ็กเกจ pgfpages ใช้นั้น ไม่สนับสนุน XeTeX  วิธีแก้ไขมีทางเดียวครับคือเข้าไปแก้ไข page layout ให้เหมาะสมกับ XeTeX  ในการแก้ไข page layout ของเพ็กเกจ pgf นั้นสิ่งที่ต้องทำคือทำใจยอมรับความทรมานที่จะต้องเข้าไปผจญกับคู่มือของ pgf (เยอะ แล้วอ่านแล้วไม่สื่อความหมาย)  ในที่สุดผมก็แก้ไขได้ครับ โดยใช้รหัสต้นดังนี้ […]

Read More →
วาดแผนภาพ (diagram) ง่าย(ที่ไหน) ด้วย TikZ ตอนที่ 1

ถ้าใครเคยใช้ beamer, TikZ มาบ้าง แล้วเริ่มต้นด้วยการอ่านคู่มือโดยมีเป้าหมายเพื่อที่จำทำงานง่าย ๆ บางอย่างให้เสร็จในเวลาอันรวดเร็ว นั่นหมายความว่าคุณชอบทรมานตัวเอง คู่มือของ beamer และ TikZ นั้นหนา รายละเอียดเยอะ แล้วก็ "ต้องอ่านตั้งแต่ต้น" ใครไม่เคยใช้ beamer และ TikZ และไม่อยากแตะ แต่เคยสัมผัสคู่มือของอุปกรณ์จากเยอรมันเช่น Siemens, dSpace (อาจจะรวม SAP เข้าไปด้วย) ก็น่าจะรู้ดีว่า คู่มือเหล่านี้จะมี Quick Start ที่อ่านจบแล้วไปต่อไปไม่ได้ ตัวอย่างถัดไปไม่สามารถขยายต่อจากตัวอย่างใน Quick Start ได้ บางครั้งทำตามตัวอย่างในบทถัด ๆ ไปทุกอย่าง แต่ได้ error มั่วไปหมด วิธีก็คือตั้งอ่านคู่มือย้อนกลับไปเรื่อย ๆ จนกว่าจะหาสาเหตุเจอ (ซึ่งไม่ง่ายเหมือนคู่มือจากประเทศอื่น) เรื่องนี้คงไม่ใช้เรื่องแปลก เพราะคำว่า user กับ power user ของเยอรมันนั้นไม่มีความแตกต่าง (ซึ่งต่างจากหลาย ๆ […]

Read More →
Presentation Beamer and Video

เมื่อวานนั่นฉลาดน้อยอยู่ครึ่งคืนครับ เพราะว่าต้องการตัดต่อวิดีโอเพื่อเอาไปแสดงบน Beamer ผ่านแพ็กเกจ movie15 ซึ่งบอกว่าสนับสนุนไฟล์แบบ mwv  ของไมโครซอฟท์ด้วย ผมถ่ายวิดีโอด้วยกล้องที่บ้านเป็นไฟล์ avi ซึ่งสามารถนำมาตัดต่อแต่งเติมบน windows live movie maker ที่ติดมากับ windows 7 ได้ ซึ่งตัวโปรแกรมนั้นใช้ง่ายมาก ใช้เวลาไม่ทันชาเย็นก็สามารถทำงานตามที่ต้องการได้ (แบบง่าย ๆ) แต่จะด้วยเหตุและผลอะไรก็แล้วแต่ท่านไมโครซอฟท์นั้นให้บันทึกไฟล์ที่ตกแต่งแล้วได้รูปแบบเดียวคือ mwv พอเอาไปลองใช้งานกับ movie15 จริง ๆ แล้วใช้ไม่ได้ ทีนี้พอเอาไฟล์ avi กลับใช้งานได้ ค่อนคืนก็ไม่ได้ทำอะไร นั่งหาโปรแกรมฟรีแวร์ที่ใช้ในการแปลง mwv ไปเป็น avi  ก็ได้โปรแกรมหนึ่งไปใช้นะครับ ส่วนที่ให้ใช้ฟรีใช้งานได้ดีระดับหนึ่งทีเดียว แต่ว่าไฟล์ avi ที่ได้ใหญ่มาก ใหญ่เกินใจจะรับไหว เพราะไม่สามารถแชร์ไฟล์เข้า dropbox ได้แบบทันใจ  แต่ด้วยความง่วงก็เลยนอนไปก่อน ตื่นเช้ามาหัวสดใจ ก็เลยเข้าใจว่า ไม่ต้องใช้ avi ก็ได้ เพราะมีไฟล์อีกหลายประเภทที่ movie15 มันรองรับ สุดท้ายก็มาลงที่ไฟล์แบบ […]

Read More →
ทักทายเดือนเมษายน สงกรานต์และ The Death of LaTeX

ก่อนอื่นต้องบอกว่าสวัสดีปีใหม่ครับ เดือนนี้คงเป็นเดือนที่ผมมีความสุขพอสมควร เนื่องด้วยเรื่องที่ค้างคามานั้น คลายปมของมันหมดแล้ว ตัวช่วยทำหน้าที่หมดแล้ว ตอนนี้เหลือเพียงตัวเองเท่านั้น จั่วหัวไว้น่ากลัวเรื่อง The Death of LaTeX  เรื่องนี้ไม่แปลกนะครับ ไม่ช้าหรือเร็วมันก็ต้องตาย ด้วยเหตุผลง่าย ๆ ก็คือ LaTeX นั้นไม่เหมาะกันการทำงานกลุ่มเอาซะเลย ตัวไฟล์ต้นฉบับนั้นอ่านไม่รู้เรื่องหรอก เหมือนโปรแกรม (ยิ่งมีสมการเยอะ) ซะมากกว่า คนที่จะใช้ LaTeX ไปจนวันสุดท้ายของชีวิตก็ต้องอยู่ในแวดวงการศึกษาเท่านั้น ส่วนคนอื่น ๆ พอออกนอกวงก็ต้องไปใช้งานโปรแกรมผลิตเอกสารที่สามารถทำงานกลุ่มได้ง่ายกว่า พวก Word และอื่น ๆ สำหรับทางรอดของ LaTeX ก็ได้แต่ฝากไว้กับบรรณาธิกรณ์ (editor) ที่มีความสามารถในการแสดงผลแบบ in line เช่น auctex, texmakerx พวกนี้ หรือไม่ก็ lyx ที่สามารถแสดงผลเอกสารสุดท้ายได้เลย แต่ยังคงรูปแบบของ LaTeX ไว้ได้อย่างเหนียวแน่น การพัฒนาอีกแนวทางที่น่าสนใจคือ การแสดงผลลัพธ์เคียงข้างตัวบรรณาธิกรณ์ ทั้งแบบ real time อย่าง […]

Read More →
Beamer Theme: Boonto1

ใน PracTeX Journal ฉบับ 2010-2 ได้ลงบทความเกี่ยวกับการทำ Presentation สำหรับงานวิทยาศาสตร์ โดยใช้วิธีสร้าง preamble และจัดการส่วนต่าง ๆ ให้เหมือนกับ Beamer โดยส่วนตัว เห็นว่ายุ่งยากไปหน่อยถ้า และถ้าเราต้องการใช้ความสามารถของ Beamer เราก็ไม่สามารถใช้ได้ ผมเลยลองดัดแปลงแม่แบบดังกล่าวให้เป็นธีมสำหรับ Beamer   รูปข้างต้นเป็นผลลัพธ์ที่ได้ ถ้าอยากดูไฟล์ pdf ก็คลิ๊กที่รูปได้โดยตรงครับ  รูปโลโก้น่าเกลียด ๆ นั้นไม่ใช่ของผม แต่เป็นโลโก้ของ Beamer เขา สำหรับผู้ที่อยากจะนำไปใช้งานสามารถดาว์นโหลดไฟลสองไฟล์ดังนี้ครับ test.tex เป็นแม่แบบสำหรับนำไปใช้งาน  มีคำสั่ง \mybox{}{} ให้ใช้ beamerthemeBOONTO1.sty เป็นไฟล์ธีมหลัก วิธีการใช้ธีมนี้ ก็ทำได้ง่าย ๆ โดยการนำไฟล์ beamerthemeBOONTO1.sty ไปไว้ที่เดียวกับ test.tex ก็เป็นอันเสร็จพิธี  ถ้าจะเปลี่ยนโลโก้ก็ให้แก้ไขคำสั่งข้างล่างให้เป็นของตัวเองครับ

ก็แค่นั้นแหละครับ ลองเอาไปใช้กันดู ชอบ ไม่ชอบ ก็ติชมกันมานะครับ […]

Read More →
ความคืบหน้า Xe(La)TeX Thai Thesis Template

ตามที่เคยแจ้งไปว่าขณะที่กำลังทำแม่แบบภาษาไทยสำหรับวิทยานิพนธ์ระดับปริญญาตรี โดยใช้ LaTeX (XeLaTeX) ความคืบหน้าขณะนี้คือ ฟอนต์ Angsana New ฟอนต์บังคับสำหรับวิทยานิพนธ์ (ฟอนต์ที่ดูดีฟอนต์แรก และชื่อจำง่าย ถ้าเป็น Thesis ภาษาอังกฤษจะใช้ฟอนต์ที่ทางการกว่า ซึ่งจะไปตรงกับ Browallia New มากกว่า น่าเสียดายจริง ๆ) นั้นมีปัญหากับ แพ็กเกจที่สำคัญสองตัว คือ polyglossia  และ xltxtra ซึ่งทำให้การแสดงผลสระอู สระอิ ผิดจากที่ควรเป็น ในขณะที่ฟอนต์อื่นไม่เป็น ข่าวดีเล็กน้อยคือแก้ปัญหานี้ได้แล้ว ด้วยการไม่ใช้แพ็กเกจทั้งสอง และกับไปใช้แพ็กเกจ fontspec แทน และการกำหนดฟอนต์หลักต้องใช้คำสั่ง

น่าเศร้ามากที่การแก้ปัญหานี้ใช้เวลาถึงสองวัน ไฟล์ที่เกี่ยวข้องคือไฟล์ gloss-thai.ldf ซึ่งก็คือ thai.ldf เดิม ของ thailatex แพ็กเกจนั่นเอง ไว้จะทำให้เรียบร้อยต่อไปครับ คลาสไฟล์ยังไม่ให้ดาวน์โหลดนะครับ เพราะยังเต็มไปด้วยบัก ขอเวลาซักพักนึงก่อน

Read More →
Beamer, XeTeX และภาษาไทย

พูดกันตามตรง ตอนนี้ผมเริ่มเอนเอียงไปใช้ XeTeX เป็นตัวขับเคลื่อน LaTeX หลักแล้ว ด้วยเหตุผลหลายอย่าง ที่พอจะเห็นชัด ๆ ได้แก่ รองรับไฟล์กราฟฟิคหลัก ๆ ทั้งหมด ทำให้หมดปัญหาเรื่อง eps และ pdf สามารถใช้ฟอนต์ TureType และ OpenType ได้ ทำให้ไม่มีข้อจำกัดเรื่องฟอนต์ รองรับการตัดคำภาษาไทยโดยอัตโนมัติ (ใช้ ICU) แน่นอนยังมีข้อเสียหลายข้อเหมือนกัน ไม่ว่าจะช้า (แก้ด้วยใช้เครื่องที่เร็วขึ้น)  แพ็กเกจ tikz และ pgf ยังไม่สนับสนุน XeTeX เต็มที่ และดูเหมือนจะไม่ใช่ปัญหาที่แก้ไขง่ายนัก อย่างไรก็ตามวันนี้ผมจะนำเสนอการใช้งาน Beamer แพ็กเกจสำหรับนำเสนอข้อมูลผ่านเครื่องฉายภาพ ตัวหนึ่งที่ได้รับความนิยมมาก ๆ (เริ่มมีเสียงบ่นว่า ผู้ใช้ส่วนใหญ่มักง่าย ไม่ยอมทำธีมของตัวเอง) ในการใช้งาน Beamer  กับ XeTeX นั้นจะไม่เหมือนบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ต้องออกแรงเล็กน้อย ลองตัวดูอย่างไฟล์ Beamer ทั่วไปดังนี้ครับ (การทดลองใช้กันฟอนต์ที่สวยงามชื่อ Layiji […]

Read More →
ทักทายเดือนมีนาคม เดือนที่เคว้งคว้าง

ไม่ได้หายไปไหนนะครับ เพียงแต่ว่ามีเรื่องอื่นที่ต้องทำ และสำหรับ LaTeX เรื่องที่จะเขียนก็ยังต้องลงแรงลงมือค่อนข้างมาก เรื่องเหล่านี้ต้องใช้เวลาตรวจสอบพอสมควร และผมแบ่งเวลาให้ได้ไม่มากนัก เรื่องที่กำลังดำเนินการอยู่คือ XeLaTeX Class สำหรับวิทยานิพนธ์ภาษาไทย ตัวอย่างการใช้งาน M4 Circuit Marcos โดยจะมีหน้าเชื่อมโยงกับหัวข้อเหล่านี้เฉพาะ ใครมีอะไรอยากจะโชว์ก็ส่งกันมาได้ครับ ต้องเน้นย้ำนะครับ การทำวิทยานิพนธ์นั้ต้องทำเองครับ การไปจ้างบริษัทต่าง ๆ ทำวิทยานิพนธ์  ไม่ว่าระดับไหนก็ตามนั้น เวลาไปทำงานคุณก็จ้างบริษัทนั้นทำด้วยซะเลยครับ เรื่องแบบนี้ต้องช่วยกันด่าครับ วันนี้ลาไปก่อน

Read More →